ما برعيته : « ما » موصول است و مفعول براى « ارعوا » قرار گرفته است . كأن قد نزل : اسم « كأن » حذف شده است و در اصل چنين بوده است : « كأنه قد نزل » . رجعة : مفعول مقدم براى « تنالون » است . كلمات منصوب پس از آن نيز چنين هستند . شهيدا : حال است . شرح و تفسير خداوند در بيان پاداش نيكوكاران مىفرمايد : « و كسانى كه از پروردگارشان پروا داشته‌اند گروه‌گروه به سوى بهشت سوق داده شوند . » « 1 » ( الذين كانت أعمالهم في الدنيا زاكية ) عمل صالح و ناب ، مشكلات زندگى را گشوده و راه را فراروى انسان باز مىكند . ( و أعينهم باكية ) گريه نيكوكاران براى مال و مقام نيست ؛ بلكه از ترس خدا و از رنج ستم و فساد زمانه است . ( و كان ليلهم في دنياهم نهارا ) شب‌بيدارى آنان ، نه براى توطئه‌چينى است ، كه براى انديشه و تفكر در احوالات خويش و تدبير راهى براى رهايى از خشم و عذاب خداوند و نيز رهايى مستضعفان و ستمديدگان از دست گردنكشان و سركشان است . ( و كان نهارهم ليلا توحشا و انقطاعا ) روزهايشان نيز تهى از ستم و فساد و بدى است . ( و كانوا أحق بها و أهلها ) در اينجا تقديم و تاخير صورت گرفته و در اصل چنين بوده است : آنان اهل بهشت هستند و بهشت سزاوارشان هست ؛ زيرا براى رسيدن به آن تلاش و كوشش كرده‌اند . ( في

--> ( 1 ) . وَ سِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَراً زمر / 39 : 73 .